NOKTALAMA İŞARETLERİ

NOKTALAMA İŞARETLERİ

  • Nokta, üç nokta, soru işareti ve ünlem cümleyi bitiren işaret olduğu için bunlardan sonra gelen sözcük büyük harfle başlar.
  • Virgül ve noktalı virgül cümleyi devam ettirdiği için sonraki sözcük küçük harfle başlar.
  • İki noktadan sonra ise cümle başlıyorsa büyük harfle, cümle oluşturmayan sözcükler varsa küçük harfle başlar.

NOKTA(.)

  • Anlamca tamamlanmış cümlelerin sonuna konur.
  • Örnek; Ali eve geldi.
  • Bazı kısaltmaların sonuna konur.
  • Örnek; Prof Dr.
  • Tarih bildiren sayıların arasına konulur. Örnek; 10.02.2019
  • Saat ile dakika arasına konur.
  • Örnek; 11.46
  • Sıra bildiren sayılardan sonra konulur.
  • Örnekler;  2. 3. 4. 6.
  • Matematikte çarpma işareti olarak kullanılır.
  • Örnek; 12.8= 96

İKİ NOKTA (:)

  • Tanım, hatırlatma, örnek, alıntı, diyaloglarda iki nokta kullanılır.

Örnekler;

  • Tek cümle söylemiş: Bu iş olmaz.
  • En sevdiği çiçekler : gül,menekşe, zambak
  • Sıfatlar ikiye ayrılır : niteleme sıfatları, belirtme sıfatları
  • Bu konuda söylenecek tek söz var : İnsan, insanlığını unutmamalı
  • Atatürk : “Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.” Demiş.

DİKKAT!!! Saat ile dakika arasına iki nokta kullanılmaz.Nokta kullanır.

ÜÇ NOKTA (…)

  • Eksiltili cümlelerin sonuna konur.

Örnek: Toprağı taşlı yerden, kızı kardeşli yerden …

  • Diyaloglarda konuşmayan kişi yerine konur.
  • Örnek;

– Nerdeydin sen ?

-…

-Bu son olsun.

  • Cümle içinde söylenmek istenmeyen sözcük yerine kullanılır.
  • Örnek ; Kız oğlana bağırarak … dedi.
  • Bana bunları B… ‘nin söylediğini kimse bilmiyordu.
  • Alıntılarda alınmayan kısım yerine üç nokta konur
  • Örnek ; … sesimi duyar mısınız mısralarımda ?
  • Ünlem ve seslemelerde anlatımı pekiştirmek için kullanılır.
  • Örnek ; – Baba … baba, gitme !
  • Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için kullanılır.
  • Örnek ; Hadi güle güle git … Bildiğini yap.

SORU İŞARETİ (?)

  • Soru cümlelerinin sonuna konur.
  • Örnek ; Bu kitap kimin ?
  • Eksik veya şüpheli bilgi varsa soru işareti getirilir.
  • Örnek ; Yunus Emre (1240?-1320) yılları arasında yaşamıştır.

ÜNLEM İŞARETİ (!)

  • Korku, heyecan, sevinç ,şaşırma , üzüntü gibi duyguları yansıtan yargıların sonuna konur.
  • Örnekler;
  • Eyvah! Vah, vah!
  • Eyvah, treni kaçırıyoruz!
  • Eyvah! Treni kaçırıyoruz.
  • Alay, küçümseme, kinaye anlamında kullanılır.
  • Örnekler ;
  • Yakışıklılığı (!) sayesinde korku filmlerinin gözdesi oldu.
  • Çok iyi niyetliymiş (!) ama elinden bir şey gelmiyormuş (!)

DİKKAT!!! Ünlem cümle içerisinde kullanılırsa parantez içinde kullanılır.

  • Seslenme, hitap, uyarı sözlerinde sonra kullanılır.
  • Örnek; Arkadaşlar! Siz de hücum edin !

VİRGÜL

  • Eş görevli sözcüklerin ve söz öbeklerinin arasına konur.
  • Örnek; Küçük,temiz bir bahçeydi burası.
  • Farklı söz gruplarının arasına konulur.
  • Örnek; Derslerine çalışması, sınavı kazanması, sınıfını geçmesi bizi sevindirdi.
  • Sıralı cümlelerin arasına virgül konulur.
  • Örnek ; Öğrenci konuyu derste çözmeli , akşamları ise test çözmelidir.
  • Peş peşe soru cümleleri varsa araya virgül konur.
  • Örnek; Bu yolcu kimmiş , nereye gidiyormuş ?
  • Ara sözlerin başına ve sonuna virgül veya kısa çizgi getirilir.
  • Örnek ; Bu yaz, pek istemiyorum ya, Antalya’ya gideceğiz.
  • Özneyi sonraki öğeden ayırmak için virgül kullanılır.
  • Örnek ; Sanatçı , bütün sanatsal etkinliklere karşı duyarlı olmalıdır.
  • Anlam kargaşasını önlemek için kullanılır.
  • Örnek ; Genç, bayana bir şeyler söyledi.

NOKTALI VİRGÜL (;)

  • Ama fakatoysa, çünkü bu yüzden bunun için gibi bağlaçlardan önce veya bu bağlaçların yerine kullanılır.
  • Örnek ; Çok çalışıyordu ; ama bir türlü istediği puanı alamıyordu.
  • Cümlelerin birinin içinde virgül varsa sıralı cümleler arasına noktalı virgül konur.
  • Örnek ; Annesini, babasını öptü; evden okula doğru yürüdü.
  • Özneden sonraki öğenin içinde virgül varsa özneyi ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
  • Örnek ;Özge;annesini,babasını, ablasını arıyormuş.
  • Farklı özellikteki gruplar arasına noktalı virgül kullanılır.
  • Örnek; Antalya’da elma, portakal, muz ; domates, patlıcan kabak yetişir.

KESME İŞARETİ (‘)

  • Özel isimlere getirilen çekim ekleri ve kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
  • Örnekler; Türkiye’miz Antep’in Samsun’a TBMM’nin TEK’e
  • “-ler / -lar” eki benzerleri anlamı katıyorsa kesme işaretiyle ayrılmaz.
  • Örnek; Mustafa Kemaller tükenmez.
  • Sayılara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
  • Örnek; 1990’lı 1782 ‘de

DİKKAT!!! Kurum,kuruluş isimlerinin açılımı varsa kesme işareti kullanılmaz.

Örneğin; Türkiye Büyük Millet Meclisine

KISA ÇİZGİ (-)

  • Ara sözlerin başına ve sonuna gelir
  • Örnek; Bu arkadaş – nedense hiç sevmedim- seni sordu.
  • Birbiriyle ilgili kavramlar arasına kısa çizgi getirilir.
  • Örnekler; Buradan İzmir 250-260 km’dir. Fen-Edebiyat Fakültesi
  •  Eklerin başına kısa çizgi gelir.
  • Örnekler; -ki , -de, -ken
  • Satır sonuna sığmayan sözcükler arasına getirilir.
  • Örnek; Kitap-ların
  • Kişilerin doğum , ölüm tarihleri olayların devirlerin başlangıç bitiş tarihleri arasına kısa çizgi kullanılır.
  • Örnek; Namık Kemal (1840-1888)

TIRNAK İŞARETİ (“ ”)

  • Doğrudan aktarılan sözler tırnak içinde verilir.
  • Örnek ; Adam diyor ki : “Karımla benim tek ortak yanım aynı günde evlenmiş olmamızdır.”
  • Özellikle belirtilmek istenen sözcük tırnak içinde verilir.
  • Örnek; Fuzuli’nin şiirlerinde “aşk” baş köşeye oturur.

DİKKAT!!! Tırnak işareti varsa kesme işareti kullanılmaz.

UZUN ÇİZGİ (_)

  • Konuşmaların başına konulur.

PARANTEZ (AYRAÇ) ()

  • Sözcüklerin eş anlamlıları parantez içinde verilebilir.
  • Örnek ; Bu harp (savaş) bizi olumsuz etkiler.
  • Bir kavramla ilgili açıklama parantez içinde verilebilir.
  • Örnek; Nedim’in yaşadığı dönem (Lale Devri) İstanbul’da eğlenceler yapılırdı.

KÖŞELİ PARENTEZ ( [] )

  • Parantez içine alınmış bir açıklama içinde yeni bir açıklama duyulduğunda kullanılır.
  • Örnek; Milli Mücadele’de İsmet Paşa (1.İnönü[10 Ocak] II. İnönü [11 Nisan 1921] ) çok büyük bir başarı elde etmiştir.

EĞİK ÇİZGİ (/)

  • Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına konur.
  • Örnek; İlim ilim bilmektir/ ilim kendin bilmektir/ Sen kendin bilmezsin / ilim nice okumaktır.
  • Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur.
  • Örnekler; Yenice köy Sitesi 30/6 Sincan/Ankara
  • Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
  • Örnek; 18/11/2019
  • Dil bilgisinde eklerin farklı biçimlerini göstermek için kullanılır.
  • Örnek; -de/-da
  • Matematikte bölme işlemi yerine kullanılır.
  • Örnek: 80/2 =40 

 

NOKTALAMA İŞARETLERİ KPSS ÇIKMIŞ SORULAR İÇİN TIKLAYINIZ.

NOKTALAMA İŞARETLERİ TYT-AYT YGS-LYS ÇIKMIŞ SORULAR İÇİN TIKLAYINIZ.

NOKTALAMA İŞARETLERİ TEST SORULARI İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir