ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ 20 YY BAŞLARINDA DÜNYA

20 YY BAŞLARINDA DÜNYA

I.Dünya Savaşından Sonra Yapılan Barış Antlaşmalarının Ortak Özellikleri

  • Almanya- Versay
  • Osmanlı-Sevr
  • Avusturya- S.Jermen
  • Macaristan- Triyanon
  • Bulgaristan- Nöyyi

Antlaşmaların Ortak Özellikleri

  • Toprakları küçültmek
  • Savaş tazminatı
  • Ekonomik yükümlülük
  • Askeri kısıtlama
  • Yeni devletler kurmak

Monreo Doktrini (Yalnızlık Politikası)

  • 1823’te ABD başkanı James Monreo tarafından ortaya atılan ABD’nin dış politikasıdır.
  • Buna göre ABD Avrupa kıtasındaki hiçbir olaya karışmayacak Avrupa kıtasından kendi kıtasına da herhangi bir siyasi ve askeri baskıyı da kabullenmeyecek

SSCB’nin Kurulması

  • 1904-1905 Japonya- Rusya savaşını Japonya kazandı.
  • 1917 yılında Bolşevik İhtilali sonucunda Çar II.Nikola tahtı terk etti.
  • 1917 yılında İlyiç Lenin “Barış, Ekmek , Toprak” vaadiyle Rusya’nın başına geçti.
  • Sovyet Rusya Brest Litowsk antlaşması ile savaştan çekildi.(1918)
  • 1918’de Çar yanlıları Beyaz Orduyu Devrim Yanlıları ise Kızıl Orduyu kurdu ve 3 yıl süren iç savaş yaşandı ve 13 milyon insan öldü.
  • Lenin 1924 yılında öldü yerine Stalin geçti.
  • 1924-28 yıllarında Devlet- Köylü savaşı başladı ve 4 milyon kişi öldü.

Basmacı Hareketi (1916-1936)

  • Türkistan Türklerindir Sloganıyla Rusya’nın içinde Müslümanların milli istiklal ayaklanmasıdır.
  • Milli hokand hükümetinin Ruslar tarafından dağıtılmasıyla ortaya çıkmıştır.1936 yılında kesin olarak sonlanmıştır.

DİKKAT !!! Korbaşı her bir Türk  boyunun başında bulunan lidere verilen isimdir.

Basmacı Hareketinin Başarısız Olma Nedenleri

  • Korbaşıların kendi aralarındaki liderlik mücadeleleri
  • Enver Paşanın şehit olması
  • Rusların gelişmiş silahlara sahip olması

Basmacı Hareketine Destek Verenler

  • Enver Paşa
  • İsmail Gaspıral
  • Yusuf Akçura (3 Tarzı Siyaset)
  • Zeki Veli Togan (Dumaya katılan ilk Türk)

Asabiyet Politikası

  • Boyu, millet yapma çabasına denir.

Orta Doğu’da Manda Yönetimlerinin Kurulması

  • San Remo konferansı sonucu Orta Doğu; İngiltere  ve Fransa arasında paylaştırıldı.Buna göre ; Filistin, Irak ve Ürdün İngiltere’ye , Lübnan ve Suriye ise Fransa’ya verildi.

Uzak Doğuda Yeni Bir Güç Japonya

  • Kapalı bir ekonomiye sahip olan Japonya’da sembolikti.
  • Güç Şagunlardaydı.
  • 1860’larda ülkenin imparatoru olan Mutsihito Japonya’yı ayağa kaldırdı.
  • Yapmış olduğu tüm yeniliklere “Meiji Restorasyonu” denildi.(Aydınlanma Çağı)
  • Mutsihitonun amacı güçlü ordusu olan zengin bir ülke yaratmaktı.

Mutisito’nun Tapmış Olduğu Yenilikler

  • Ordu güçlendirildi.
  • Donanma güçlendirildi
  • Avrupa’ya öğrenci yolladı.
  • Miladi takvimi getirdi.
  • Anayasayı ilan etti.
  • Meclis açtı.
  • Uzmanlar getirdi.
  • Kılık kıyafet kanunu getirdi.
  • Bankalar açtı.
  • Fabrikalar açtı.

1929 Dünya Ekonomik Krizi (Kara Perşembe )

Nedenleri

  • ABD’nin  I.Dünya savaşı sırasında verdiği kredileri geri alamaması
  • ABD ekonomisinin %50 sine yakınını 200 holdingin idare etmesi
  • Barış ortamından dolayı ABD kasasının suni şekilde yükselmesi
  • Almanya’nın savaş tazminatı ödemek amacıyla karşılıksız para basması
  • Poundun aşırı değer kazanması ve bununda ihracata engel olması
  • ABD New York Borsasında (Wall Street) yer alan hisse senetlerinin aniden düşüşü.

1929 Dünya Ekonomik Krizinin Sonuçları

  • Madencilik ve İnşaat faaliyetleri durdu.
  • Dünya genelinde 50 milyon kişi işsiz kaldı.
  • İnsanlar arasında takas usulü başladı.
  • Psikoloji bilim dalı önem kazandı.
  • Avrupa ve Amerikada açlık ve işsizlikten milyonlarca insan öldü.
  • Tüm özel sektörü ve sanayisi olan ülkeler krizden etkilendi.

DİKKAT!!! Kriz sonrasını anlatana en önemli eser John Steinback’in  Gazap Üzümleridir.

Türkiye’nin Krize Karşı Aldığı Önlemler

  • Teşvik-i Sanayi Kanunu uygulanamaz hale gelince Türkiye Devletçilik politikasına tamamen geçti.
  • Merkez bankası kuruldu.
  • Kazım Özalp liderliğinde Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu.
  • Yerli malı kullanılması teşvik edildi.

İki Savaş Arası Avrupa’da Barışı Koruma Çabaları

Milletler Cemiyetinin Kurulması

  • Paris Barış Konferansı sonucunda kuruldu. Türkiye 1932’de üye oldu.
  • ABD kuruluşa önderlik ederken bu cemiyete kendisi üye olmamıştır.

Locarno Antlaşması (1925)

  • Almanya’yı uluslar arası işbirliğine döndüren ve Polonya harici komşularına saldırmama garantisi verdiği antlaşmadır.
  • Türkiye bu antlaşmada taraf değildir.

Briand-Kellgog Paktı (1928)

  • ABD ve Fransa önderliğinde kuruldu.
  • Savunmaya dayanmayan savaş kanun dışı sayıldı.
  • Türkiye’de SSCB ile 1928’de bu pakta üye oldu.

Avrupa’da Totaliter ve Baskıcı Rejimlerin Kurulması

Almanya

  • Weimer Anayasası ile ülkede Cumhuriyet ilan edildi.
  • Nasyonel Sosyalist İşçi Parti kuruldu(Nazi) genel başkanlığına da Adolf Hitler gelmiştir.
  • Bu partinin amaçları Versay Antlaşmasından kurtulmak ve hayat sahasını genişletmek.
  • Yaratmak istediği topluma Halk Toplumu adını verdi.
  • Gestapo adı verilen Gizli Polis Teşkilatını kurdu.
  • 1938’de Münih Konferansı (Yatıştırma Politikası)düzenlendi.
  • Konferansın ardından Çekoslavakyanın tamamını işgal etti.
  • Avusturya’yı ilhak etti.

İtalya

  • Faşist parti Benito Mussolini önderliğinde kuruldu.
  • Bu partiyi destekleyenlere Kara Gömlekliler denildi.
  • Mussolini ise lider veya komutan anlamına gelen Duçe lakabını kullandı.Partisinin amaçları şunlardır; Roma İmparatorluğunu canlandırmak.Akdenizi Bizim Deniz yapmak
  • 1936 da Habeşistan(Etiyopya), Litvanya ,Korfu Adası (Yunanistan), Fivme Adası, Arnavutluk alındı.

DİKKAT!!! Benito Mussolini sürekli barış ne mümkün ne faydalıdır.İnsan enerjisini en yüksek tutan şey savaştır demiştir.

İspanya

  • Cumhuriyetçiler ile Milliyetçiler ülkede iç savaşa girdiler.
  • Milliyetçiler lider General Franco bu savaşı kazandı.
  • Ancak Salvador Dali Sürrealizm (Gerçeküstücülük) akımını başlatarak General Francoyu eleştirmiştir.

İki Savaş Arasında Dünya’da Yaşanan Gelişmeler

  • Elektrik evlere geldi
  • İlk organ nakli yapıldı
  • Einstein İzafiyet Teorisi ile ünlendi.
  • Aleksandr Flerning penisilini keşfetti.
  • Tarihçilik yaşamında değişiklikler ortaya çıktı.
  • C vitamini ve BCG aşısı bulundu.

ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ KPSS ÇIKMIŞ SORULAR İÇİN 1 TIKLAYINIZ

ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ KPSS ÇIKMIŞ SORULAR 2 İÇİN TIKLAYINIZ

ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ LYS ÇIKMIŞ SORULAR 1 İÇİN TIKLAYINIZ


ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ LYS ÇIKMIŞ SORULAR 2 İÇİN TIKLAYINIZ

ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ LYS ÇIKMIŞ SORULAR 3 İÇİN TIKLAYINIZ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir