2017 ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ

2017 ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ

  • 2018 de erken seçim kararı alınması nedeniyle 2019 da yürürlüğe girmesi beklenen tüm değişiklikler yürürlüğe girmiştir.
  • Değişiklikler 16 Nisan 2017 yılında yapılan referandum ile onaylandı.

Yapılan değişikliklerle Anayasadan ve Türk hukuk sisteminden kaldırılanlar

  • Sıkıyönetim
  • Bakanlar kurulu mekanizması
  • Kanun hükmünde kararname
  • Olağanüstü dönem kanun hükmünde kararnameleri
  • Tüzük tasarı
  • Güvenoyu
  • Geçici bakanlar kurulu ve işlemleri

NOT!!! Yürütmenin asli düzenleyici işlemi olarak yönetmeliklerin yanında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yer almıştır. Bu değişiklerle Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, kanun hükmünde sayılacaktır. Anayasa Mahkemesince yapılacak olup olağanüstü hal döneminde çıkarılırsa yargısal denetim dışında olacaktır.

DİKKAT!!! Yürütme görevi ve yetkisi artık yalnızca Cumhurbaşkanına aittir.

Değişikliğe uğrayan Maddeler;

1)Bağımsız olduğu zaten belirtilen mahkemeler için tarafsız ibaresi eklendi.

2)Türkiye Büyük Millet meclisindeki koltuk sayısı 550 den 600 e yükseltildi.

3) Milletvekili seçilme yaşı 25’ten 18 ‘e indirildi.

  • En az ilkokul mezunu olmak ve maddedeki yükümlü olduğu için askerlik hizmetini yapmamış olanlar kısmı kaldırıldı.
  • Yerine askerlikle ilişiği olanlar ibaresi eklenerek bu durumdaki kişilerin milletvekili olamayacağı belirtildi.
  • Meclis seçimleri için süre dört yıldan beş yıla çıkarıldı.
  • Milletvekili ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yılda bir aynı gün yapılması kararlaştırıldı.
  • Ayrıca cumhurbaşkanı seçiminde birinci oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması durumunda ikinci oylama olması kabul edildi.

5) Meclisin, bakanları ve hükümeti denetleme yetkisi ile Bakanlar kuruluna belirli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi kaldırıldı.

6) Cumhurbaşkanın veto ettiği kanunun meclis üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (301) kabul edileceğine karar verildi.

7) Meclis , Bakanlar kurulunu ve cumhurbaşkanı yardımcılarını meclis araştırması, genel görüşme ,meclis soruşturması ve yazılı soru aracılığıyla denetleme yetkisine sahip oldu.

  • Cumhurbaşkanı yardımcıları yazlı soruları cevaplama süresinin 15 gün olduğu belirtildi.

8) Cumhurbaşkanı aday olacak kişiler son yapılan seçimlerde tek başına veya başka bir partiyle en az % 5 oy almış partiler tarafından veya 100 bin seçmen tarafından veya siyasi parti grupları tarafından aday gösterilebileceği belirildi. 

  • Seçilen cumhurbaşkanın bundan sonra seçildiği parti ile ilişiğini kesmek zorunda olmadığı kararlaştırıldı.

9) Cumhurbaşkanı yürütmenin başı ilan edilerek   Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırıldı.

  • Cumhurbaşkanı yardımcılarını ve bakanları atayıp son verme yetkisine sahip oldu.

10 ) Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma önergesi meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu gerektirdiği getirildi.

  • Cumhurbaşkanın işlediği bir suçtan dolayı soruşturma açılabilmesi için meclisteki milletvekili sayısının beşte üçünün çoğunluğunun oyunun gerektirdiği şartı getirildi.
  • Ayrıca cumhurbaşkanın Yüce Divana gitmesi için tam sayısının üçte ikisinin (3/2) sağlanması kararlaştırıldı.

11) Cumhurbaşkanına kendisine bir veya birden fazla yardımcı atama yetkisi verildi.

  • Makamın boşalması halinde 45 gün içinde seçim için süre verildi.
  • Cumhurbaşkanı yardımcısının yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar cumhurbaşkanlığına vekâlet edeceği belirtildi.
  • Genel seçimlere bir yıl veya daha az süre kalmışsa milletvekili seçiminin de cumhurbaşkanı seçimiyle yenilenebileceği genel seçime bir yıldan fazla süre kalmışsa seçilen cumhurbaşkanının milletvekili seçimlerine kadar görev yapabileceği ve kalan bu sürenin cumhurbaşkanlığının görev süresi açısından iki dönemden biri sayılmayacağı ifadelerine yer verildi.

12) Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar için işledikleri iddia edilen bir suça dair meclis soruşturması milletvekili sayısının beşte üçünün oyu ile mümkün olası ve aynı kişilerin Yüce Divana gönderilebilmesi için tam sayısının üçte ikisinin oyunun gerektiği kararlaştırıldı.

13) Cumhurbaşkanın kendisine ve meclis üye tam sayısının beşte üçüne seçimleri yenileme hakkı verildi.

  • Her iki tarafında görev ve yetkilerinin , yeni cumhurbaşkanının ve meclisin göreve başlamasına kadar devam etmesine karar verildi.
  • Cumhurbaşkanının ikinci döneminde meclisin seçimleri yenilemesine karar vermesi halinde cumhurbaşkanının bir defa daha aday olabileceği belirtildi.

14) Cumhurbaşkanına olağanüstü hal ilan etme yetkisi ve meclise bunu onaylama, süresinin uzatma veya kaldırma yetkisi verildi.

  • TBMM’nin savaş haricinde olağanüstü hali dört aya kadar uzatabileceği belirtildi. Ancak üst üste olağanüstü hal ilan edebilme yetkisi kısıtlanmadı.

15) Cumhurbaşkanının bütün işlemlerine yargı yolunun açık olduğuna yer verildi.

16)Savaş durumumu olmadığı sürece disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkeme kurulmasına son verildi.

17)Askeri Mahkemeler kaldırıldığı için Anayasa Mahkemesindeki 17 olan üye sayısı 15 olarak değiştirildi.

  • Bir üyeyi Askeri Yargıtay , bir üyeyi Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ibaresinin kaldırılmasına karar verildi.
  • Anayasa mahkemesine cumhurbaşkanın seçtiği üye sayısı 14 ten 12 ye düşerken, meclisin hâli hazırda bulunan üç üye atamasında değişiklik yapılmamasına karar verildi.

18) Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun adı “Hakimler ve Savcılar” kurulu olarak değiştirildi.

  • Üye sayısı 22 den 13 e daire sayısı üçten ikiye düşürüldü. Kurulun dört üyesinin cumhurbaşkanın tarafından yedi üyesinin meclis tarafından atanmasına karar verildi.
  • Adalet Bakanı ve Adalet Bakanlığı Müsteşarının kuruldaki üyeliği değişmedi.

19) HSK üyeleri dört yıl için seçilir. Süresi biten üyeler bir kez daha seçilebilirler.

20) HSK üyeliği seçimi üyelerinin görev süresinin dolmasından önceki otuz gün içinde yapılır. Seçilen üyelerin görev süreleri dolmadan üyeliğin boşalması durumunda, boşalmayı takip eden otuz gün içinde yeni üyelerin seçimi yapılır.

21) Cumhurbaşkanın bütçe kanun teklifi mali yılbaşından en az yetmiş beş gün önce meclise sunması gerektiği ve milletvekillerinin bütçe için gider artırıcı veya gider azaltıcı öneride bulunamayacağı kararlaştırıldı.

22) Kamu tüzel kişilikleri düzenleme yetkisinde belirtilen ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayandırılarak ifadenin Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle olarak değiştirilmesine karar verildi.

MİLLETVEKİLİ SAYISI 600

360-400 MİLLETVEKİLİ Anayasa değişikliğinin TBMM’de kabulü 3/5-2/3 tür.
360 MİLLETVEKİLİ Genel ve özel af ilanı TBMM üye tam sayısının 3/5 idir.
301  MİLLETVEKİLİ TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun bir fazlasıdır.
200 MİLLETVEKİLİ Anasaya değişikliği teklifi için gereken oranı 1/3 tür.
200 MİLLETVEKİLİ TBMM toplantı yeter sayısı üye tam sayısının 1/3 üdür.
151  MİLLETVEKİLİ TBMM karar yeter sayısı toplantıya katılanların salt çoğunludur.
120 MİLLETVEKİLİ TBMM’nin 1/5 i Anayasa Mahkemesinde iptal davası açabilir.

Cumhurbaşkanlığına Aday Gösterilmesi

  • Siyasi grupları
  • En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler.
  • En az 100 bin seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanlığına Adaylık ve Seçim Süresi

  • 40 yaşını doldurmuş
  • Yüksek öğrenimini tamamlamış
  • Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından doğrudan veya halk tarafından seçilir.
  • Görev süresi 5 yıldır.
  • Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilir.

Cumhurbaşkanlığı Seçimi

  • Cumhurbaşkanlığı seçimi iki turludur. Genel oyla yapılacak seçimde oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olur.
  • İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa bu oylamayı takip eden ikinci Pazar günü ikinci oylama  yapılır.
  • Bu oylamaya ilk oylamada en çok oy almış iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olur.

Milli Güvenlik Kurulu

  • Cumhurbaşkanı başkanlığında;
  • Cumhurbaşkanı yardımcıları
  • Adalet Bakanı
  • Milli Savunma Bakanı
  • Dış işleri Bakanı
  • Genelkurmay Başkanı
  • Kara Kuvvetleri Komutanı
  • Deniz Kuvvetleri Komutanı
  • Hava Kuvvetleri Komutanlarından oluşur.

DİKKAT !!! Cumhurbaşkanı bazı durumlarda yurdun tamamında veya bir bölgesinde süresi 6 ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir.

DİKKAT!!! Olağanüstü hal yönetimindeki Cumhurbaşkanı kararnamelerine karşı yargı yolu kapalıdır. 


ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI İÇİN TIKLAYINIZ


ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ TEST SORULARI İÇİN TIKLAYINIZ

3 thoughts on “2017 ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir